"Maaşım neden her ay farklı?" Memurluk yapan herkesin en az bir kez sorduğu bu sorunun cevabı iki kelime: kümülatif vergi. Yıl başında %15 oranında vergi öderken, yılın ikinci yarısında %20, hatta %27 oranıyla karşılaşabilirsiniz.
2026 Yılı Gelir Vergisi Dilimleri
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 103. maddesi gereği, 2026 yılında geçerli dilimler:
- 0 — 190.000 TL: %15
- 190.000 — 400.000 TL: %20
- 400.000 — 1.500.000 TL: %27
- 1.500.000 — 5.300.000 TL: %35
- 5.300.000 TL üzeri: %40
Kümülatif Sistem Nasıl Çalışır?
Sistem artan oranlıdır ama yıl içinde kümülatif (birikimli) uygulanır. Yani Ocak ayından itibaren vergi matrahınız biriktikçe dilim yukarı kayar. Basit bir örnekle açıklayalım.
Örnek: Aylık 22.000 TL Vergi Matrahı
Vergi matrahı aylık 22.000 TL olan bir memur için yıllık tablo:
- Ocak-Ağustos (8 ay × 22.000 = 176.000 TL) — Tamamı %15 diliminde → aylık vergi: 3.300 TL
- Eylül — Kümülatif matrah 198.000 TL'ye ulaşır. İlk 190.000 TL'ye %15, kalan 8.000 TL'ye %20 uygulanır → bu ay vergi biraz artar
- Ekim-Aralık — Artık %20 diliminde → aylık vergi: 4.400 TL
Ocak ile Kasım arasındaki net maaş farkı, bu örnekte aylık 1.100 TL'yi bulur. Yıl içinde "maaşım düştü" hissi tam olarak buradan gelir.
Vergi Matrahı Neye Göre Belirlenir?
Vergi matrahı = Brüt maaş − SGK kesintisi − (varsa) asgari geçim indirimi şeklinde hesaplanır. 2008 yılından bu yana memurlar için asgari geçim indirimi farklı şekilde uygulanmakta olup, vergi matrahını etkileyen bir unsurdur.
Matrahı etkileyen diğer faktörler:
- Sendika aidatı — Vergi matrahından düşülür, dolayısıyla vergiyi azaltır
- Engelli indirimi — Engellilik derecesine göre matrahtan düşülür
- BES katkı payı — Sınırlı ölçüde matrahtan indirilebilir
Üst Dilimlere Geçişi Geciktiren Faktörler
Düşük derece-kademede çalışanlar yıl sonuna kadar %15 diliminde kalabilirken, yüksek dereceli veya ek göstergesi yüksek memurlar Temmuz-Ağustos civarında %20'ye geçer. 1. derece 7000+ ek göstergeli bir kaymakam veya hakim ise yıl ortasında %27 dilimine bile ulaşabilir.
Kendi maaşınız üzerinde vergi dilimi etkisini görmek için brüt-net hesaplama aracını kullanabilirsiniz.