Sendikaya üye memurlardan kesilen %1'lik aidat, her ay bordronuzda görünür. Ama karşılığında ne kazanıyorsunuz? Toplu sözleşme ikramiyesi, vergi avantajı ve toplu sözleşme masasında temsil. İşte detaylar.
Sendika Aidatı: %1 Neyin Üzerinden?
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 25. maddesine göre, sendika aidatı damga vergisi matrahının %1'i kadardır. Damga vergisi matrahı ise kabaca brüt maaş tutarına eşittir.
Aylık brüt maaşı 45.000 TL olan bir memur için:
Sendika aidatı = 45.000 × %1 = 450 TL/ay
Bu tutar, memurun net maaşından düşülür ama bir avantajı var: Sendika aidatı gelir vergisi matrahından indirilebilir. Yani vergi dilimi etkisiyle kesintinin gerçek maliyeti %1'den daha düşüktür.
Toplu Sözleşme İkramiyesi
Sendika üyesi olan memurlara her ay toplu sözleşme ikramiyesi ödenir. 2026 yılı için bu tutar yaklaşık 1.050-1.100 TL civarındadır. Yetkili sendika üyelerine ek olarak toplu sözleşme primi de verilir.
Basit hesap: 450 TL aidat ödeyip 1.050 TL ikramiye almak — net kazanç aylık yaklaşık 600 TL. Bu nedenle sendikaya üye olmamak maddi açıdan dezavantajdır.
Yetkili Sendika Farkı
Hizmet kolunda en çok üyeye sahip sendika "yetkili sendika" statüsü kazanır ve toplu sözleşme masasına oturur. Yetkili sendika üyelerine ek ikramiye ödenir. Yetkili olmayan sendika üyelerine sadece temel toplu sözleşme ikramiyesi verilir.
Başlıca Memur Sendikaları
Türkiye'de memur sendikaları 11 hizmet kolunda örgütlenir. En büyük konfederasyonlar:
- Memur-Sen — En fazla üyeye sahip konfederasyon
- KESK — İkinci büyük konfederasyon
- Türkiye Kamu-Sen — Üçüncü büyük konfederasyon
Her hizmet kolunda farklı sendikalar faaliyet gösterir. Eğitim hizmetlerinde Eğitim-Bir-Sen, Eğitim-Sen; sağlık hizmetlerinde Sağlık-Sen, SES; genel idari hizmetlerde Büro Memur-Sen, BES gibi sendikalar öne çıkar.
Sendikaya Üye Olmamanın Bedeli
Sendikaya üye olmayan memurlar toplu sözleşme ikramiyesi alamaz. Yani %1 aidattan kurtulursunuz ama aylık 1.000 TL'den fazla ikramiyeden de olursunuz. Matematiksel olarak üye olmak her zaman daha avantajlı. Maaş hesaplama aracımızda "Sendika Üyeliği" seçeneğini işaretleyerek farkı görebilirsiniz.