Her ay e-devlet'ten veya kurumunuzun portalından indirdiğiniz maaş bordrosu, aslında memur maaş sisteminin bir özeti. Ama 15-20 satırlık bu belge, çoğu memur için bir bilmece gibidir. İşte satır satır ne anlama geldiği.
Kazançlar (Brüt Bölümü)
Bordronun üst yarısında gelir kalemleri yer alır:
- Gösterge aylığı: Derece/kademe göstergesi × aylık katsayısı. 5/1 memur için: 835 × 1,387871 = 1.158,87 TL
- Ek gösterge aylığı: Kadro ek göstergesi × aylık katsayısı. 3600 ek gösterge ile: 4.996,34 TL
- Taban aylık: Tüm memurlar için sabit. 1.000 × 22,722793 = 22.722,79 TL. Bordrodaki en büyük kalem genellikle budur.
- Kıdem aylığı: Hizmet yılı × 20 × aylık katsayısı. 10 yıl hizmet: 277,57 TL
- Özel hizmet tazminatı: EYDMA × ÖHT oranı. ÖHT rehberimizde detaylar var.
- Ek ödeme: EYDMA × ek ödeme oranı. Ek ödeme rehberimize bakabilirsiniz.
- Yan ödeme: İş güçlüğü, iş riski gibi puanlar × yan ödeme katsayısı
- Aile yardımı: Eş ve çocuk durumuna göre. Vergiden muaftır.
- Toplu sözleşme ikramiyesi: Sendika üyesi iseniz eklenir
Kesintiler
Alt yarıda kesintiler listelenir:
- Emekli keseneği (personal): Kesenek matrahı × %9. Bu, SGK kesintisinin büyük parçasıdır.
- Sağlık primi: Kesenek matrahı × %5
- Gelir vergisi: Vergi matrahı × dilim oranı. Yılın ilk aylarında düşük, sonlarına doğru yüksek. Vergi dilimleri rehberimizde açıkladık.
- Damga vergisi: Damga vergisi matrahı × binde 7,59
- Sendika aidatı: Üye iseniz, damga vergisi matrahı × %1
Bordrodaki Gizli Satır: Devlet Katkısı
Bazı bordrolarda "Devlet Katkısı" veya "Kurum Karşılığı" olarak bir bölüm daha bulunur. Bu, devletin SGK'ya sizin adınıza ödediği %20'lik katkıdır. Cebinizden çıkmaz, sadece bilgi amaçlı gösterilir.
Net Maaş: Alt Satır
Kazançlar toplamından kesintiler toplamı çıkarıldığında net maaş ortaya çıkar. Bordronun en alt satırında "Net Ödenecek" veya "Ele Geçen" olarak gösterilir.
Dikkat: Bazı kurumlarda ek ders ücreti, nöbet ücreti veya fazla mesai ayrı bir bordroda gösterilir. Ana maaş bordrosundaki net tutar ile banka hesabınıza yatan tutar bu nedenle farklılık gösterebilir.
Bordroyu Kontrol Edin
Bordronuzdaki rakamların doğruluğunu test etmenin en kolay yolu: Maaş hesaplama aracımıza kendi bilgilerinizi girin ve çıkan sonucu bordroyla karşılaştırın. Fark 50-100 TL'den fazlaysa, kurumunuzun insan kaynakları birimiyle görüşmenizde fayda var — bordro hataları sanıldığından daha sık yaşanır.